Azerbaycan xaliqinin XX esrde uzlesdiyi dehsetli facielerden biri de Xocali soyqrimidir. Xocali faciesi Xatin, Lidisa, Oradur soyqirimi kimi insanliq tarixine dusmus qanli olaydir. 1992-ci il fevralin 25-den 26-a kecen gece Ermenistan silahli quvveleri, Azerbaycanin Dagliq Qarabag erazisindeki ermeni silahli desteleri, kecmis SSRI-nin Xankendinde yerlesen 366-ci motoatici alayinin sexsi heyetinin ve texnikasinin bilavasite istiraki ile Xankendi ile esgeran arasinda yerlesen Xocali seherini zebt ederek, Azerbaycan xalqina qarsi soyqirim siyasetini heyata kecirmisdir. Xocalinin isgali zamani bir gecede dinc ehaliden 613 nefer, o cumleden 63 usaq, 106 qadin, 70 qoca xususi amansizliqla, isgencelerle oldurulmus, insanlarin baslari kesilmis,
gozleri cixarilmis, hamile qadinlarin qarinlari sungu ile desik-desik edilmisdir. Hucumda hemcinin mayor Oqanyan Seyran Museqovicin (Seyran Oqanyan hazirda Dagliq Qarabagda ermenilerin qeyri-qanuni rejiminin `mudafie naziri`dir) komandanligi altinda 366-ci alayin 2-ci batalyonu, Yevgeni Nabokixinin komandasi altinda 3-cu batalyonun, 1 sayli batalyonun qerargah reisi citcyan Valeriy Isayevic ve alayda xidmet eden 50-den artiq ermeni zabit ve praporsik istirak etmisdir. (`Xocalinin isgalina dair istintaq materiallarindan`) seher ehalisinin bir hissesi zorakiliqdan qacib qurtarmaq isteyerken evvelceden duzeldilmis pusqularda qetle yetirilmisdir. Rusiyanin `Memorial` huquq-mudafie merkezinin
melumatina esasen, dord gun erzinde Agdama Xocalida qetle yetirilmis 200 azerbaycanlinin meyidi getirilmis, onlarla meyidin tehqire meruz qalmasi fakti askar edilmisdir. Agdamda 181 meyid (130 kisi ve 51 qadin, o cumleden 13 usaq) mehkeme-tibbi ekspertizasindan kecirilmisdir. Ekspertiza zamani mueyyen edilmisdir ki, 151 neferin olumune gulle yaralari, 20 neferin olumune qelpe yaralari sebeb olmus, 10 nefer kut aletle vurularaq oldurulmusdur. Huquq-mudafie merkezi diri adamin bas derisinin soyulmasi faktini da qeyde almisdir. Xocali soyqirimi sahidlerinin ifadelerinden: Ermeniler terefinden qetle yetirilmis azerbaycanli usaqlarin sinesi yarilib urekleri parcalanmis, ekser meyidler ise tike-tike dogranmisdir. Heyderov Camal
ebdulhuseyn oglu - `Qaraqaya deyilen yerin yaxinligindaki fermanin 2 kilometrliyinde eybecer hala salinmis xeyli azerbaycanli meyidi var idi. Qetle yetirilmis usaqlarin sinesini yarib ureklerini parcalamis, ekser meyidleri ise tike-tike dogramisdilar`. Heyderov sahin Zulfuqar oglu - Naxcivanik kendi (Xocali) yaxinliginda 80-e yaxin meyid gorub. Meyidler qorxulu veziyyete salinmis, baslari kesilmisdir. Milis mayoru elif Haciyev, yaxin qohumlari Selimov Fexreddin, Selimov Mikayil da qetle yetirilenler arasinda olmusdur. Humbetov Celil Humbeteli oglu - Ermeniler onun gozu qarsisinda heyat yoldasi Furuze, oglu Mugan, qizi Simuzer ve gelini Sudabeni gullelemisler. Pasayeva Kubra Adil qizi - Ketik mesesine girende ermenilerin muhasiresine dusmusdur. Gizlendiyi kolluqdan heyat yoldasi Pasayev sura Tapdiq oglu, oglu Pasayev Elsad sura oglunun
gullelenmesinin sahidi olmusdur. emirova Xezengul Tevekkul qizi - Xocali isgal olunan zaman ermeni silahlilari onun ailesini butunlukle girov goturmusdur. Ermeniler Xezengulun anasi Rayani, 7 yasli bacisi Yeganeni ve xalasi Goyceni gulleleyib, atasi emirov Tevekkulu ise benzin tokerek yandirmislar. eliyeva Zoya eli qizi - 150 nefere qeder adamla 3 gun mesede qalib. Mesede Zoyanin yaninda ehmedova Dunya ve onun bacisi Gulxar donaraq olmusdur. Mustafayeva Kubra elis qizi - `Ermeniler bizi girov goturen kimi yanimdaki alti neferi yerindece gullelemisler`. Kerimova Seide Qurban qizi - `12 neferle birlikde girov goturulduk. Ermeniler qizim Nezaketi, Tapdigi, Seadeti, Iradeni isgence ile oldurmusler`. Necefov eli Agami oglu - `Ermeniler qacan adamlari muhasireye alaraq 30-40 neferi yerindece gullelemisler`.

» xpmusic.ru